Drie scenario's: wat breek je precies af?
"Schouw afbreken" dekt drie heel verschillende klussen. Kies eerst je scenario — de aanpak, kostprijs en moeilijkheid verschillen enorm:
| Scenario | Wat gebeurt er? | Zelf doen? |
|---|---|---|
| 1. Alleen boven het dak | Schoorsteen tot onder het dakvlak afbreken, dak dichten en waterdicht afwerken. Vaak bij lekkage of losse stenen. | Nee — hoogte + dakdichting = dakwerker |
| 2. Alleen binnen | Schouwmantel en boezem in de leefruimte verwijderen voor ruimtewinst; het kanaal blijft zitten. | Ja — klassiek weekendproject |
| 3. Volledig | Kanaal van onder tot boven eruit, per verdieping, plus dakherstel. Meeste ruimtewinst, meeste werk. | Binnen zelf, dakgedeelte laten doen |
De meeste renovaties vandaag zitten in scenario 2 of 3: de stookolieketel of houtkachel verdwijnt, er komt een warmtepomp, en de schouw is ineens dood gewicht dat vierkante meters inpikt op elke verdieping.
Eerst checken: draagt je schouw mee?
Net zoals bij een binnenmuur slopen geldt: eerst weten wat de structuur doet, dan pas hakken. Een schouwmassief van volle baksteen is oersterk, en aannemers van vroeger gebruikten dat graag als steunpunt. Controleer drie dingen:
- Zolder en kelder: rust er een balk, ligger of gordingsteun op of ín het schouwmassief? Dan draagt hij mee.
- De schouwwangen: de zijmuurtjes naast de haard. Lopen ze door over meerdere verdiepingen en zijn ze dikker dan een halve steen (±10 cm), dan kunnen ze een dragende functie hebben — dit is de valkuil die zelfs klussers met ervaring missen.
- De vloerplaat: in oudere woningen steunt de vloer soms deels af op het kanaalmassief dat door de verdieping loopt.
Twijfel je ergens aan? Laat een ingenieur of architect langskomen vóór je begint. En check even bij je gemeente: binnenshuis een niet-dragende schouwmantel weghalen is doorgaans vrij van vergunning, maar zodra je structuur wijzigt of het dakvlak aanpast, kunnen er wél verplichtingen gelden.
Asbest & aangesloten toestellen
Twee showstoppers vooraf. Eén: in woningen van vóór 2001 kunnen rookkanaal (grijze vezelcementbuizen), kanaalisolatie of mantel asbest bevatten — laat bij twijfel een staal analyseren en sloop asbesthoudend materiaal nooit zelf met een breekhamer. Twee: hangt er nog een toestel op het kanaal — ook bij de búren, bij een gemeenschappelijk kanaal in een rijwoning? Een kanaal afsluiten waar nog een ketel of kachel op uitmondt is levensgevaarlijk (CO-vergiftiging). Laat de afkoppeling door een installateur bevestigen.
Welke machine: breekhamer of sloophamer?
Schouwslopen is geen brute-krachtklus maar een controle-klus: je werkt op borsthoogte en boven je hoofd, vlak naast muren en plafonds die moeten blijven staan. Dat bepaalt de machinekeuze:
| Machine | Wanneer | Waarom |
|---|---|---|
| Breekhamer ±7 kg (Bosch GBH 5-40) | Mantel, boezem en kanaal — 90% van de klus | Krachtig genoeg voor metselwerk, licht genoeg om urenlang gecontroleerd te sturen, ook bovenhands |
| Sloophamer ±11 kg (Makita HM1213C) | Massieve sokkel, betonnen haardplaat | Meer slagenergie voor het zware werk onderaan — maar te vermoeiend voor bovenhands werk |
| Hamer + platte beitel (handwerk) | Stenen vlak tegen plafond en afwerking | Waar de machine te grof is: laatste rij tegen het plafond, aansluiting met behouden muren |
Gebruik in de breekhamer een platte beitel en mik op de voegen, niet op de stenen: oude kalkmortel laat verrassend makkelijk los en je krijgt hele stenen in plaats van scherven — minder stof, minder gewicht per zak, en propere stenen kun je zelfs verkopen als recuperatiemateriaal.
Stappenplan: de schouw binnen slopen
-
1
Scherm de ruimte af
Stofschermen of folie met rits over de deuropeningen, karton of platen op de vloer, meubels eruit of inpakken. Roetstof is vettig en trekt in álles — dit halfuur voorbereiding bespaart je dagen poetsen.
-
2
Trek je bescherming aan
Stofmasker FFP3 (roet!), veiligheidsbril, gehoorbescherming, handschoenen en stevige schoenen. Alles vind je bij onze veiligheidsaccessoires.
-
3
Begin bovenaan — altijd
Bij een volledige afbraak start je op de hoogste verdieping (nadat de dakwerker het bovendakse deel heeft weggenomen en het dak gedicht). Per verdieping: kanaal afbreken tot op vloerniveau, puin afvoeren, dan pas een verdieping lager. Nooit onderaan beginnen hakken terwijl er boven nog massief staat.
-
4
Mantel en boezem: van kroonlijst naar haard
Sla met de breekhamer de voegen los, rij per rij van boven naar beneden. Laat losse stenen niet vallen maar leg ze weg — een steen van 2 kg die van 2 meter valt, beschadigt elke vloer, ook door karton heen.
-
5
Puin meteen in bigbags
Ruim elke werksessie op: puin op de vloer is de grootste struikel- en tilblessurebron. Vul bigbags maar voor twee derde (zie de rekensom hieronder) en zet ze op een draagkrachtige, bereikbare plek voor de ophaler.
-
6
Werk de wonde af
Vloer bijwerken waar de haardplaat zat, muren opschuren en bepleisteren, plafond dichten waar het kanaal doorliep. Roetvlekken eerst behandelen met een isolerende primer, anders slaan ze door elke verflaag.
Hoeveel weegt een schouw? De puin-rekensom
Dit is waar zelfslopers zich steevast op verkijken — en waarom je vooraf rekent, niet achteraf. Metselwerk weegt ±1.800 kg per m³:
| Onderdeel | Richtgewicht |
|---|---|
| Gemetseld rookkanaal, per lopende meter | ±150 – 250 kg |
| Schouwmantel + boezem (woonkamer) | ±300 – 800 kg |
| Schouw over 2 bouwlagen, volledig | ±1 – 2 ton |
| Bigbag 1 m³ — maximale vulling met steenpuin | ±2/3 vol = 1.000 kg (draagvermogen!) |
Reken dus op 2 tot 4 bigbags voor een volledige schouw, of meteen een kleine puincontainer. Zuiver steenpuin (zonder gips, hout of roet-aangekoekte stenen) is bij het recyclagepark of de ophaler een pak goedkoper dan gemengd puin — nog een reden om per voeg te slopen in plaats van te verpulveren. En til slim: emmers van 10 kg in plaats van zakken van 25, zeker op de trap.
Pro-tip
Sloop je op een verdieping? Check het draagvermogen van de vloer voor je puin stapelt. Een halve ton puin op één hoop, midden op een houten roostering, is vragen om problemen — verdeel het gewicht of voer sneller af.
Rookkanaal afdoppen: de condensvalkuil die iedereen mist
Blijft (een deel van) het kanaal zitten — scenario 1 en 2 — dan komt de belangrijkste stap ná het slopen. Wie het kanaal boven- én onderaan potdicht maakt, creëert een koude, stilstaande luchtkolom in het hart van zijn huis. Daarin condenseert vocht, dat langzaam in het metselwerk trekt. Het resultaat zie je pas maanden later: vochtplekken en salpeteruitslag op de muren naast het oude kanaal — en dan begint het zoeken, want niemand denkt nog aan de schouw.
- Onderaan: plaats een verluchtingsrooster in de dichtgemaakte opening
- Bovenaan: een regendichte maar verlúchte afdekkap op het kanaal (geen dichte betonplaat)
- Resultaat: permanente lichte luchtstroming = droog kanaal = droge muren
Zie je nu al vochtplekken naast een oude schouw? Meet dan eerst voor je pleistert — in onze gids vocht meten in de muur lees je hoe je het patroon herkent.
Wat kost een schouw afbreken?
| Aanpak | Kostprijs | Inbegrepen |
|---|---|---|
| Binnengedeelte zelf slopen | €150 – 450 | Breekhamer huren (±€35–50/dag, weekend volstaat), 2–4 bigbags + ophaling, afdichtingsmateriaal en rooster |
| Dakgedeelte door dakwerker | €500 – 1.500 | Afbraak boven dak, dakvlak waterdicht dichten |
| Alles door een firma | €1.200 – 3.500 | Volledige afbraak, afvoer en afwerking |
De besparing van zelf het binnenwerk doen is dus makkelijk €800 tot €2.000 — voor een weekend stevig maar goed te plannen werk. En sloop je toch, overweeg dan meteen de aanpalende klussen: wie de schouw weghaalt, breekt vaak in dezelfde beweging een niet-dragende binnenmuur uit voor die open leefruimte.
Breekhamer huren voor je schouwproject
De Bosch GBH 5-40 DCE (8,8 J slagenergie, SDS-max) met platte beitel — de ideale machine voor mantel en kanaal. Gratis levering vanaf €100 huurwaarde in de regio Gent.
Bekijk & huurVeelgemaakte fouten bij een schouw afbreken
-
Onderaan beginnen
De verleiding is groot om eerst die lelijke mantel in de woonkamer aan te pakken terwijl het kanaal erboven blijft staan. Boven de mantel hangt dan een massief van honderden kilo's op een verzwakte basis. Altijd van boven naar beneden.
-
Het kanaal potdicht afsluiten
Geen verluchting = condens = vochtplekken binnen het jaar. Rooster onderaan, verluchte kap bovenaan — het kost €30 en voorkomt een vochtprobleem van duizenden euro's.
-
Puingewicht onderschatten
Eén à twee ton is geen schatting, het is de realiteit van een gemiddelde schouw. Wie zonder bigbag-plan begint, eindigt met een woonkamer vol puin en een geblokkeerde klus.
-
Niet checken wat er nog op het kanaal zit
Zeker in rijwoningen kunnen kanalen gedeeld of gekruist zijn. Een kanaal dichtmaken waar de ketel van de buren op uitmondt is levensgevaarlijk. Laat de afkoppeling bevestigen door een installateur.
-
Roetvlekken direct overschilderen
Roet is vettig en slaat door elke gewone verflaag heen, keer op keer. Eerst ontvetten en behandelen met een isolerende primer, dan pas afwerken.